Terug naar de recepten  Printen

Apitherapie

 

Apitherapie in opmars

Apitherapie is een alternatieve geneeswijze waarbij men gebruik maakt van producten die door honingbijen geproduceerd worden, zoals honing, bijenwas, bijengif, koninginnengelei en propolis. Deze producten kunnen zowel toegepast worden ter voorkoming van klachten als ter genezing ervan. Bij inwendig gebruik spreekt men van voedingssupplementen, bij uitwendig gebruik van verzorgingsproducten.  

Bijenproducten winnen aan bekendheid.

De medische wereld erkent dat substanties uit de bijenteelt heilzaam kunnen zijn, maar over de geneeskrachtige werking van honing, propolis, stuifmeel, koninginnengelei, bijenwas en bijengif bestaat nog geen eensgezindheid. Het is moeilijk om rond bijenproducten klinische studies te verrichten omdat die producten niet te standaardiseren zijn.

1.       Bijenwas

Was is een afscheidingsproduct van de wasklieren van de werkbijen. Deze acht wasklieren liggen onder de vier achterlijfringen. Afgescheiden kleine wasschilfertjes worden met de poten naar de mond gebracht, gekauwd, vermengd met speeksel en gebruikt als bouwstof voor de wasraat.

Was wordt hoofdzakelijk gebruikt als bindmiddel in dermatologische preparaten en cosmetische producten. Men vindt ze bv. in coldcream en in lippenbalsem. Het wordt tevens gebruikt bij het maken van boenwas, schoensmeer, kaarsen, Dankzij ‘was’ geuren kaarsen zo aangenaam.

2.       Propolis, een natuurlijk antibioticum

Propolis is een harsachtige stof die de bijen verzamelen op de knoppen en schorsen van verschillende planten en bomen. Het bestaat uit een mengsel van aromatische harsen, was en plantaardige vetten. Propolis staat in voor de verdediging van de bijenkast. De bijen gebruiken die hars voor het dichtmetselen van openingen en kieren en het inkapselen van schadelijke elementen.

De bijen vermengen de hars met was. Met het ontsmettende mengsel smeren ze het bijennest in. De lucht in een bijennest is zo zuiver dat men die laat inademen door astmapatiënten. Als een muis in een bijennest doordringt, wordt ze door de bijen gebalsemd om niet te rotten. Ook de oude Egyptenaren gebruiken propolis om hun doden te balsemen.

Propolis geeft het afweersysteem een boost, het werkt antibacterieel, ontstekingsremmend, pijnstillend en herstellend voor de huid, de slijmvliezen en de botten. Het is prima voor neus, keel, oren en luchtwegen en wordt gebruikt in de stomatologie en de dermatologie. Propolis heeft een voetje voor op klassieke antibiotica : de samenstelling is niet altijd dezelfde en ze bevat een honderdtal actieve moleculen, waardoor bacteriën niet resistent worden. Propolis is verkrijgbaar als tinctuur of in poedervorm. Het verdient een plaats in elke huisapotheek, het is een uitstekend middel tegen aften pijnlijke, oppervlakkige zweertjes van het mondslijmvlies).

De imker oogst propolis door het afkrabben van ramen en kastonderdelen. Dit afkrabben gaat het gemakkelijkst bij koud weer, dan is de propolis hard en springt gemakkelijk los.

3.       Koninginnengelei tegen veroudering

Koninginnengelei is het afscheidingsproduct van de voedersapklieren van jonge bijen. Het dient tot voedsel van de koninginnenlarven en van andere larven gedurende de eerste drie dagen. Het is ook bestemd om de bijenkoningin te voeden. Omdat die vijf jaar leeft en tot 2000 eitjes per dag legt (een werkbij leeft slechts zes weken en kan geen eitjes leggen) schrijft men de gelei weldadige en levensverlengende eigenschappen toe. Het is een witachtige substantie met een scherpe smaak. Het bevat behalve vitamines, vooral van de B-groep, ook minerale zouten, essentiële aminozuren, antibiotische factoren en de neutrotransmitter acetylcholine.

Koninginnengelei wordt na het oogsten bewaard in donkere glazen potjes in de diepvries. Voor gebruiksklare bewaring wordt het toegevoegd aan honing. Doordat het oogsten van koninginnengelei zeer arbeidsintensief is en er slechts een zeer kleine hoeveelheid kan worden geoogst, is het een zeer duur product. In de apotheek zijn revitaliserende kuren met koninginnengelei verkrijgbaar.

De cosmeticasector gebruikt koninginnengelei in anti-agingformules. Maar of ze inderdaad huidveroudering tegengaat? Daar is niet iedereen het over eens. Laten we zeggen dat het een mythisch product is!

4. Stuifmeel, een voedingssupplement

We hebben het hier niet over het stuifmeel dat wordt meegevoerd door de wind en in het voorjaar vervelende allergische reacties veroorzaakt. Wel over stuifmeel dat wordt meegevoerd door insecten. Stuifmeelkorrels zijn de mannelijke zaadcellen die voorkomen op de helmknoppen van de meeldraden in bloemen. Dit bloemenstuifmeel fungeert voor de bijen als een proteïne. Ze verzamelen het stuifmeel in de stuifmeelkorfjes aan de buitenzijde van hun achterste paar poten. Ze brengen het in de vorm van bolletjes naar hun nest, waar het met speeksel en nectar rijpt in de cellen.

Het wordt gebruikt in de farmaceutische en in de cosmetische wereld. Het is een fantastisch voedingssupplement, met veel aminozuren, vitamines en spoorelementen. Stuifmeel werkt regulerend op de darmfunctie en heeft een gunstig effect op de aanmaak van rode bloedlichaampjes.

De imker kan stuifmeel oogsten door een stuifmeelval voor de vliegopening van de bijenkast te plaatsen. De klompjes vallen in een bakje dat dagelijks geleegd moet worden. Daarna wordt dit gereinigd en gedroogd.

 5. Bijengif, een ontstekingremmer

Bijen gebruiken dit wapen wel tegen hun belagers, maar als ontstekingsremmer is bijengif tot 100 keer krachtiger dan hydrocortison. Bijengif heeft een bacteriedodende werking en is een zeer bekend anti-reumamiddel (enkel te gebruiken op doktersvoorschrift). Het is tegenwoordig bekend dat bijengif de productie van cortison door het eigen lichaam stimuleert.

In Roemenië wordt volgende methode toegepast tegen reuma: de patiënt wordt rechtstreeks door de bij gestoken op de acupunctuurpunten. Er wordt verteld dat Karel de Grote zijn jicht behandelde met bijengif.

Honing is een prima wondgenezer

Honing is een uitstekend antisepticum en wordt in tal van landen in ziekenhuizen gebruikt om wonden en zweren te genezen. Pionier in dit domein is professor Bernard Descottes (universitair ziekenhuis Limoges) die 25 jaar lang (1984 – 2009) onderzoek deed bij meer dan 3000 patiënten. Daaruit bleek dat zuivere onverwarmde honing wondhelend en bacteriedodend werkt. Hij stelde vast dat bij brandwonden en andere vormen van weefselherstel het litteken nagenoeg onzichtbaar werd.

Ook in Nederland en België wordt honing aangewend onder meer in de brandwondencentra en in het Militair Hospitaal van Neder-over-Heembeek, waar men honingzalf gebruikt om chronische wonden te verzorgen. Ook in de diergeneeskunde en tandheelkunde hebben honing en propolis een plaatsje veroverd. Om moeilijke wonden of doorligwonden met multiresistente kiemen te verzorgen, omdat honing troeven heeft waarover antibiotica niet beschikken.

Contra-indicaties

Toch zijn er voor het gebruik van honing ook twee contra-indicaties:

  • honing mag je niet geven aan baby’s jonger dan een jaar. Het kind kan door de aanwezige sporen infantiel botulisme oplopen. (Botulisme is in feite een soort van voedselvergiftiging).
  • diabetici moeten er behoedzaam mee omspringen (maximum één eetlepel per dag) al heeft honing een lagere glykemie-index en een lagere insuline-index dan suiker. Diabetici kiezen bij voorkeur acaciahoning, omdat die meer fructose bevat.

Waar honing allemaal goed voor is

De nectar uit bloemen wordt door de bijen omgezet in honing. Omdat hij van bij tot bij wordt doorgegeven, wordt de nectar ook verrijkt met enzymen voor hij in een bijencel wordt opgeslagen. Onder invloed van de enzymen wordt de sacharose in de nectar omgezet in glucose en fructose, die rechtstreeks door ons organisme kunnen worden opgenomen.

  • door de glucose levert honing erg veel energie en beschermt hij tegen de kou.
  • fructose wordt opgeslagen in de lever en draagt bij tot het energiemechanisme, waardoor honing ook ideaal is voor sporters.
  • omwille van de vitamines, de spoorelementen (die de binding van calcium en magnesium bevorderen), de kiemdodende werking én het heilzame effect op de darmflora (honing gaat gisting tegen).
  • het goud uit de bijenkast heeft nog meer troeven: honing verzacht reuma, regelt de hartfunctie, beschermt de luchtwegen, houdt het zenuwstelsel gezond …

bij wonden:

Op wonden en brandwonden – van een zonnesteek tot brandwonden met blaarvorming – kun je imkershoning aanbrengen. Dit natuurlijke ontsmettingsmiddel laat de huid sneller en mooier genezen.

bij tandpijn:

Breng op de pijnlijke tand tot driemaal daags enkele druppels propolistinctuur met een druppel etherische kruidnagelolie aan. Deze tinctuur is ook een aanrader bij aften. Nog een trucje: doseer één of twee druppeltjes propolistinctuur onder uw tandpasta om tandbederf en tandvleesontsteking te voorkomen.

bij slapeloosheid (slaap-je-slank):

Roer een koffielepel honing in een kop lauwe melk; gebruik bij voorkeur lindebloesem- of lavendelhoning (rustgevend) of acaciahoning (maakt zuivelproducten beter verteerbaar). Er is zelfs een kuur ontwikkeld met honing om af te slanken.

bij menopauze:

Bepaalde stuifmeelcomponenten compenseren ten dele het tekort aan oestrogenen, waardoor zowel opvliegers als prikkelbaarheid afnemen. Te gebruiken als kuur.

bij kater:

Honing verbetert het alcoholmetabolisme in de lever. Eén of twee eetlepels honing – bij voorkeur rozemarijnhoning – kunnen the day after wonderen doen.

Goed om te weten Honing opwarmen is geen goed idee omdat de enzymen en vitamines hittegevoelig zijn. Je voegt honing beter nadien toe aan een kop warme melk of thee.

Er is vloeibare honing en gekristalliseerde honing. Alle soorten honing kristalliseren vrij snel, behalve acaciahoning en dennenhoning. Die blijven vloeibaar omdat ze veel fructose bevatten. Weet dus dat wanneer andere honing vloeibaar blijft, hij zeker werd verhit. Tenzij hij nog maar net werd geoogst.

 

Gerelateerde producten bij dit recept:
Propolistinctuur
Gezichtscrème, Royal Jelly
Royal Jelly in honing, helpt bij voorjaarsmoeheid
Propolis in honing, voor betere weerstand